Bài viết Xương chày: Vị trí, cấu tạo và chức năng – YouMed thuộc chủ đề về Wiki Whare thời gian này đang được rất nhiều bạn quan tâm đúng không nào !! Hôm nay, Hãy cùng http://giaidieuxanh.vn/ tìm hiểu Xương chày: Vị trí, cấu tạo và chức năng – YouMed trong bài viết hôm nay nhé ! Các bạn đang xem chủ đề về : “Xương chày: Vị trí, cấu tạo và chức năng – YouMed”

Đánh giá về Xương chày: Vị trí, cấu tạo và chức năng – YouMed


Xem nhanh
KÊNH CUNG CẤP KIẾN THỨC GIẢI PHẪU NGƯỜI - TS. NGUYỄN ĐỨC NGHĨA (TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI)
https://www.facebook.com/GiaiPhauNguoi.NguyenDucNghia/
https://www.facebook.com/batxat.heart/​
https://www.facebook.com/groups/moingay1kienthucgiaiphau/

Cẳng chân là một trong số những vùng chịu trọng lực nhiều nhất cơ thể. Để đảm nhận được chức năng đó, cẳng chân có cấu tạo rất chắc chắn về cơ, xương và khớp. Trong bài viết này của Bác sĩ Lương Sỹ Bắc, chúng ta cùng tìm hiểu thông tin về xương chày – một trong hai xương cẳng chân.

Nội dung bài viết

  • Vị trí 
  • Cấu tạo của xương chày
  • Chức năng của xương chày
  • Gãy xương chày

Vị trí 

Xương chày nằm ở phía trước trong của cẳng chân và là xương có kích thước lớn. Nó có vai trò rất quan trọng trong vận hành của toàn bộ chi dưới. Xương này có nhiệm vụ điều hòa những hoạt động ở khớp gối và khớp cổ chân. Đồng thời, nó cũng chịu lực tì nén chính của cơ thể, cho phép di chuyển một cách linh động.

Xương chày ở đầu trên tiếp khớp với xương đùi, bên dưới khớp với các xương cổ chân.

Xương chày của người Việt dài khoảng 33,6 cm, rất dẹt ngang. ngoài ra, do thói quen ngồi xổm hay vắt chân, nó bị cong nhiều ra sau ở đầu trên.

Nếu đặt xương thẳng đứng:

  • Đầu nhỏ xuống dưới.
  • Mấu của đầu nhỏ vào trong.
  • Bờ sắc, rõ ra phía trước.
Xương cẳng chân Xương cẳng chân

✅ Mọi người cũng xem : sự kiện thành phố ngôi sao lấp lánh ở đâu

Cấu tạo của xương chày

Thân

Xương chày hơi cong hình chữ S, nửa trên hơi cong ra ngoài còn dưới hơi cong vào trong. Thân xương hình lăng trụ tam giác trên to, dưới nhỏ lại dần. Đến 1/3 dưới cẳng chân thì chuyển thành hình lăng trụ tròn. do đó, đây là điểm yếu dễ bị gãy xương.

✅ Mọi người cũng xem : huyệt túc tam lý nằm ở đâu

Các mặt

  • Mặt trong phẳng, nằm sát ngay dưới da.
  • Phía mặt ngoài lõm. Khi tới đầu dưới, mặt ngoài vòng ra trước thành mặt trước.
  • Mặt sau có đường cơ dép bám vào.

✅ Mọi người cũng xem : mèo thích nằm ngủ ở đâu

Các bờ

  • Bờ trước nằm ngay sát dưới da. do đó, nó rất dễ bị chấn thương nếu va chạm mạnh.
  • Bờ gian cốt mỏng, đối diện với xương mác.
  • Bờ trong thường không rõ ràng lắm.

✅ Mọi người cũng xem : côn đảo cô sáu ở đâu

Mô tả cấu trúc và liên quan

  • Đầu gần là một khối xương to do lồi cầu trong và lồi cầu ngoài tạo nên. Mặt trên của mỗi lồi cầu lõm thành mặt khớp trên tiếp khớp với một lồi cầu xương đùi. Trên mặt sau – dưới lồi cầu ngoài có mặt khớp mác tiếp khớp với chỏm xương mác. Các mặt khớp trên của hai lồi cầu được ngăn cách nhau bằng vùng gian lồi cầu. Vùng này bao gồm lồi gian lồi cầu nằm giữa các diện gian lồi cầu trước và sau.
  • Thân xương có lồi củ chày nằm ở trước, dưới và giữa hai lồi cầu. Phần trên của mặt sau thân có một đường gờ chạy chếch xuống dưới và vào trong đường cơ dép.
  • Đầu xa nhỏ hơn đầu gần, có mặt khớp dưới hướng xuống dưới tiếp khớp với xương sên và khuyết mác hướng ra ngoài tiếp khớp với đầu dưới xương mác. Đầu dưới kéo dài xuống thành một mỏm ở trong xương sên tạo nên mắt cá trong.
Cận cảnh xương chày Cận cảnh xương chày

Xương chày và xương mác kết nối với nhau như sau:

Đầu trên hai xương nối với nhéu bằng khớp chày – mác trên. Đây là một khớp hoạt dịch thuộc loại khớp phẳng. Trong đó, mặt khớp chỏm mác mặt trong tiếp khớp với mặt khớp mác của lồi cầu ngoài xương chày. Khớp này được giữ vững bởi các dây chằng chỏm mác sau và trước.

Bờ gian cốt của hai thân xương được nối với nhau bằng màng gian cốt cẳng chân. Đầu dưới của hai xương kết nối với nhéu bằng khớp sợi chày – mác. Mô sợi liên kết mặt trong mắt cá ngoài (đầu dưới xương mác) với khuyết mác của đầu dưới xương chày.

Tiếp khớp với xương đùi

Mâm chày là phần xương đầu trên xương chày. Mặt xương này khớp với lồi cầu của xương đùi để tạo nên khớp gối. Diện khớp này rất linh động, giúp cử động khớp gối được nhẹ nhàng trong các sinh hoạt bình thường hằng ngày như gập gối khi ngồi, duỗi gối khi đi. Mâm chày có cấu tạo xốp với bề mặt sụn. Vị trí cụ thể của mâm chày là tiếp khớp với lồi cầu trong và lồi cầu ngoài tùy thuộc vào mâm chày trong và mâm chày ngoài. Cấu tạo phía giữa các mâm chày gồm các gai mâm chày. Gai này có tác dụng giống như điểm bám cho các loại dây chằng khác nhau tại đây (Dây chằng chéo trước và dây chằng chéo sau).

Cấu tạo khớp gối Cấu tạo khớp gối

✅ Mọi người cũng xem : nên đăng ký bảo hiểm y tế ở đâu

Khớp mắt cá

  • Phần trong đầu dưới xương thấp tạo thành mắt cá trong, nằm ngay dưới da. Mặt ngoài mắt cá trong có diện khớp mắt cá tiếp xúc với diện mắt cá trong của ròng rọc xương sên. Diện khớp mắt cá thẳng góc với diện khớp dưới ở đầu xương chày. Diện khớp dưới tiếp khớp với diện trên của ròng rọc xương sên.
  • Mặt ngoài đầu dưới hình tam giác có khuyết mác. Đây là nơi xương chày tiếp xúc với đầu dưới xương mác.

Mạch máu

Mạch máu nuôi dưỡng xương chày gồm 3 nguồn mạch là :

  • Động mạch nuôi xương. Đi vào lỗ nuôi xương ở mặt sau chỗ nối 13 giữa và 1/3 trên xương chày.
  • Động mạch đầu hành xương và động mạch màng xương có nguồn gốc từ các động mạch cơ.

Mạch máu nuôi xương chày rất nghèo và càng về phía dưới thì ít có sự nối thông. vì thế, gãy xương chày rất khó liền, nhất là đoạn dưới cẳng chân.

Chức năng của xương chày

  • Chịu lực trực tiếp từ toàn bộ trọng lượng cơ thể. Cấu tạo đặc biệt của nó cùng các diện khớp giúp vị thế chân thẳng. Từ đó giúp tư thế và dáng đi của cơ thể thẳng.
  • Tạo nên khớp gối và khớp mắt cá giúp cơ thể vận hành linh hoạt.
Bộ phận này giúp chúng ta có dáng đi thẳng Bộ phận này giúp chúng ta có dáng đi thẳng

✅ Mọi người cũng xem : loa laptop nằm ở đâu

Gãy xương chày

Xương chày là một trong những vùng xương thường bị gãy nhất trong cơ thể. Tùy theo mức độ của chấn thương mà các triệu chứng của gãy xương chày có thể biểu hiện từ bầm tím đến đau dữ dội ở cẳng chân.

Xem thêm: Gãy xương: Dấu hiệu nhận biết và cách xử trí sao cho hợp lý?

Phân loại gãy xương chày

Để phân loại và chẩn đoán loại chấn thương, bác sĩ sẽ thực hiện khám lâm sàng và đề nghị một vài xét nghiệm để kiểm tra tình trạng gãy xương chày.

✅ Mọi người cũng xem : bệnh viện đa khoa quốc tế hải phòng ở đâu

Gãy đầu trên xương chày

Vỡ hoặc gãy đầu trên xương chày thường là hậu quả của tai nạn té ngã từ trên cao hoặc tai nạn giao thông. Các mô mềm có khả năng bị ảnh hưởng nghiêm trọng vào thời điểm gãy xương. Đó có khả năng là các phần quan trọng như dây chằng, da, cơ, dây thần kinh, mạch máu… Do vậy, bác sĩ sẽ kiểm tra và đánh giá mọi dấu hiệu tổn thương mô mềm. Điều này ảnh hưởng thường xuyên tới kế hoạch xử lý phần gãy xương.

Gãy đầu dưới xương chày (Gãy pilon)

Gãy đầu dưới xương chày là một chấn thương nghiêm trọng với đường gãy đi vào diện khớp cổ chân. Loại gãy này thường xảy ra sau khi chân chịu lực va đập mạnh. Ví dụ như rơi từ độ cao xuống hoặc tai nạn giao thông.

Gãy đầu dưới xương chày thường gây sưng đau kèm theo sưng tấy lớn, đau đớn rõ rệt, gây sưng cổ chân và biến dạng cấu trúc cổ chân. một vài trường hợp gãy Pilon kèm theo các mảnh xương vỡ chồi qua da (gãy xương hở) thì cần điều trị nhanh chóng bằng phẫu thuật để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng.

✅ Mọi người cũng xem : lọc nhớt sonic nằm ở đâu

nguyên nhân

Những tác nhân thường gặp nhất gây gãy xương chày là:

  • Do té ngã từ độ cao lớn hoặc rơi xuống bề mặt cứng. Thường xảy ra với người già, người đi không vững và các vận động viên.
  • Thực hiện các chuyển động xoắn như xoay vòng. Thường xảy ra do các môn thể thao như trượt băng, trượt tuyết, đối kháng.
  • Do va chạm mạnh. nguyên nhân do tai nạn xe máy, ô tô có khả năng dẫn đến chấn thương gãy xương chày nghiêm trọng nhất.
  • Tình trạng thể trạng ở người bệnh cũng có khả năng gây ảnh hưởng gãy xương chày. Ví dụ như bệnh tiểu đường tuýp 2 và bệnh lý về xương có từ trước như viêm xương khớp.
Té ngã có thể dẫn đến chấn thương xương chày Té ngã có khả năng dẫn đến chấn thương xương chày

✅ Mọi người cũng xem : số tài khoản sacombank nằm ở đâu

Dấu hiệu gãy xương chày

Các triệu chứng điển hình như:

  • Cảm giác đau dữ dội ở phần dưới cẳng chân.
  • Tê hoặc ngứa ran ở chân.
  • Bên chân bị thương không có khả năng chịu lực.
  • Bị biến dạng vùng bị thương (cẳng chân, đầu gối, mắt cá chân, ống chân…).
  • Sưng tấy, bầm tím ở xung quanh vùng bị chấn thương.
  • Thấy xương chồi ra khỏi chỗ rách da (gãy xương hở).
  • Các vận động uốn cong và xung quanh đầu gối bị Giảm.
  • Giảm các vận động uốn cong và xung quanh đầu gối.

Nếu nó bị đứt gãy thì xương mác cũng thường bị ảnh hưởng.

Các biện pháp chẩn đoán

Để chẩn đoán gãy xương chày, bác sĩ sẽ hỏi về tình trạng sức khỏe đồng thời quan sát các dấu hiệu điển hình như:

  • Các biến dạng, dị dạng dễ nhận thấy.
  • Tình trạng da (rách hay lành).
  • Mức độ xương nhô ra ngoài (nếu có).
  • Đánh giá độ sưng và bầm tím.
  • Cảm giác bất ổn, đau.
  • Đánh giá sức mạnh cơ bắp.

Thực hiện xét nghiệm X quang, chụp CT để xác nhận chẩn đoán gãy xương. Các xét nghiệm hình ảnh còn giúp khảo sát khớp gối, khớp mắt cá chân có bị tác động bởi gãy xương chày hay không.

✅ Mọi người cũng xem : tháng 11 nên đi du lịch biển ở đâu

Các biện pháp điều trị

Trên thực tế, thời gian hồi phục gãy xương chày tùy thuộc vào mức độ gãy xương. Bộ phận này rất lâu lành, có thể cần từ 4 đến 6 tháng. Để điều trị gãy xương chày, có khả năng bác sĩ sẽ cân nhắc phương pháp điều trị nội khoa bao gồm:

  • Bó bột.
  • Cố định và hạn chế chức năng cơ chân nhưng vẫn cho phép một số cử động.
  • Vật lý trị liệu.
  • Tập luyện tại nhà.
  • sử dụng nạng.

Xem thêm: Bó bột sau gãy xương: Những điều cần biết.

Trong một số trường hợp điều trị nội khoa không có tác dụng hoặc chấn thương quá phức tạp như gãy xương hở, gãy vụn hoặc xương chân yếu… bác sĩ có thể đề xuất bệnh nhân thực hiện phẫu thuật. Các kỹ thuật sau có thể được dùng để điều trị gãy xương chày:

  • Cố định xương chày bị gãy tại chỗ bằng ốc vít, thanh hoặc tấm thép.
  • Cố định bên ngoài, kết nối ốc vít hoặc các đinh chốt xương gãy bằng một thanh kim loại bên ngoài để giữ chân định vị.
  • Kết hợp vật lý trị liệu, tập luyện chức năng tại nhà và sử dụng thêm thuốc Giảm đau.
sử dụng ốc vít để cố định chân sử dụng ốc vít để cố định chân

✅ Mọi người cũng xem : đổi biển số xe màu vàng ở đâu

Sống chung với thương tổn

Giai đoạn hồi phục bắt đầu ngay sau khi điều trị phẫu thuật hay không phẫu thuật. Trong giai đoạn này, bệnh nhân phải tuân theo những lời khuyên của bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình. Đây là điều đặc biệt quan trọng vì bệnh nhân cần phải hiểu rõ các hướng dẫn của bác sĩ phẫu thuật về việc chịu lực, vận động khớp gối và sử dụng những thiết bị cố định ngoài (băng bột hay nẹp cố định). Bác sĩ cũng sẽ trao đổi về những tác động có khả năng xuất hiện trong sinh hoạt hằng ngày, cuộc sống, công việc, trách nhiệm với gia đình và các vận hành giải trí.

Xương chày là xương lớn vùng cẳng chân chịu lực chủ yếu của cơ thể. Do áp lực lớn và gần sát da nên bộ phận này thường hay gặp chấn thương. Hiểu biết về cấu tạo, chức năng giúp chúng ta chủ động trong việc phòng chống và điều trị tổn thương xương chày cũng như khớp gối và cổ chân.



Các câu hỏi về xương chày nằm ở đâu


Nếu có bắt kỳ câu hỏi thắc mắt nào vê xương chày nằm ở đâu hãy cho chúng mình biết nhé, mõi thắt mắt hay góp ý của các bạn sẽ giúp mình cải thiện hơn trong các bài sau nhé