Các dòng nhạc » Nhạc Bluesd
Irma Thomas - Nữ hoàng nhạc soul New Orleans
[06/11/2008 15:22:14]
Irma Thomas - Nữ hoàng nhạc soul New Orleans
					
					
					
[+] Click vào để xem hình lớn
Irma Thomas - Nữ hoàng nhạc soul New Orleans

”Cô là một thành công phi thường, với con số khá lớn các fan rock & soul, là một thần đồng - một phụ nữ với giọng ca ngọt ngào của một thiên sứ, người đã thoát xác từ cảnh nghèo nàn để trở thành nữ hoàng nhạc soul của New Orleans” -- Dawn Eden viết.

Tên khai sinh của cô là Irma Lee, cô sinh ngày 18/2/1941 tại Ponchatoula, Louisiana, nhưng Irma Lee trẻ tuổi chẳng bao lâu đã cùng với cha mẹ cô chuyển tới New Orleans. Những ảnh hưởng âm nhạc đầu tiên tới cô gồm có Mahalia Jackson, Pearl Bailey, Cecil Gant, The Five Blind Boys và đặc biệt là Percy Mayfield, nghệ sĩ được yêu thích nhất của cha cô. Lúc còn ở tuổi teen cô hát trong một nhóm tứ tấu gospel tại nhà thờ Home Mission Babtist, nhưng thu âm đầu tiên của cô lại là một ca khúc trường học, được phát hành tại phòng thu của Cosimo.

Khi Irma Lee 14 tuổi, cô mang bầu và điều này đồng nghĩa với việc cô không thể trở lại trường học được nữa. Do sự cương quyết của cha, cô đã lấy cha đứa trẻ, và cuộc hôn nhân ngắn ngủi này đã cho ra đời hai em bé. Năm 17 tuổi, cô gặp Andrew Thomas, người cô đã kết hôn hai năm sau đó, và sinh thêm hai baby nữa. Mặc dù lần kết hôn này không phải là sau cùng, cô quyết định giữ gìn cái tên Thomas.

Tommy Ridgley - người đứng đầu ban nhạc đã phát hiện ra cô trong thời gian cô làm nữ hầu bàn tại một câu lạc bộ New Orleans năm 1959. Ban nhạc của Ridgley đã biểu diễn trong câu lạc bộ, và Irma đề nghị được hát cùng với họ. Tuy vậy, ông chủ của cô lại không hoàn toàn tán thành ý tưởng đó, và rốt cuộc đã đuổi cô bởi việc ca hát thay cho phục vụ bàn. Thời điểm này Ridgley xuất hiện giúp đỡ và hứa nhận cô vào một hợp đồng thu âm. Irma lần đầu tiên vào thử giọng dưới sự bảo trợ của Larry McKinley và Joe Banashak, những người bắt đầu với hãng thu âm Minit của riêng họ, nhưng kể từ đó dường như không có gì tiến triển cả, Ridgley thu xếp cho cô một hợp đồng với hãng thu âm địa phương khác, hãng Ron records. Đĩa đơn đầu tay của cô, Dorothy LaBostrie's "(You Can Have My Husband, But Please) Don't Mess With My Man" trở thành hit thứ 22 trên bảng xếp hạng Billboard R&B năm 1960.

Ron phát hành thêm một single cho Irma Thomas trước khi cô rời khỏi hãng. Irma cho hay, Ron không thanh toán cho cô tiền bản quyền cô đáng được hưởng, và thay vào đó lại ghép cô vào bảng phân công của Minit. Phần lớn các thu âm tại Minit giai đoạn 1961-63 của cô đều do Allen Toussaint sáng tác và sản xuất, và mặc dù không thu âm nào trong số các single này đạt hit trên các bảng xếp hạng quốc gia, hầu hết trong số đó vẫn được tiêu thụ tốt tại địa phương. Thực tế, "It's Raining", "Ruler of My Heart" và "I Done Got Over It" vẫn nằm trong số những ca khúc nổi tiếng nhất của cô. Chẳng bao lâu sau, Otis Redding đã làm lại "Ruler of My Heart" trong "Pain in My Heart", và 25 năm sau "It's Raining" được sử dụng trong bộ phim "Down By Law" của  Jim Jarmusch.

Năm 1963, hãng Imperial Records mua lại Minit, và Irma trở thành một nghệ sĩ của Imperial. Đĩa đơn đầu tiên tại Imperial, "Wish Someone Would Care"/"Break-A-Way", đồng thời là một hit lớn nhất trong sự nghiệp của cô, vươn tới vị trí 17 trên bảng xếp hạng pop Billboard mùa xuân năm 1964"Wish Someone Would Care" khởi đầu với một tiếng khóc than van, tiếp tục với những ca từ tự truyện đáng nhớ:

Ngồi ở nhà một mình
Nghĩ về quá khứ
Bất ngờ thay tôi đã làm được điều đó
và không biết bao lâu nó sẽ qua đi

Thành công đến dồn dập
và sự thất bại cũng luôn song hành
Thời gian chẳng chờ ai cả
và tôi ước ao, làm thế nào cho ai đó quan tâm tới tôi...

Soạn: AM 558737 gửi đến 996 để nhận ảnh này

"Tôi thực sự ở đáy vực khi viết những ca từ này", sau nay Irma kể lại với tác giả Jeff Hannusch. "Tôi như vừa quay trở lại một quãng đời. Tôi làm mẹ lúc 14 tuổi, khi 17 tuổi, tôi đã có 3 con, và tôi trong cuộc hôn nhân lần thứ hai. Thời gian đó, tôi chia tay chồng, bởi anh ấy gây cho tôi quãng thời gian khó khăn với việc tồn tại trên sân khấu. Đó là một ca khúc cất lên từ chính trái tim tôi, đó cũng chính là nguyên nhân nó được bán rất chạy; tôi thực sự muốn được ai đó quan tâm, để đứng cạnh tôi và quan tâm tới tôi".

Imperial đã phát hành 9 đĩa đơn và 2 album cho Irma trong suốt thời gian 3 năm cô ở hãng và mặc dù không có một đĩa đơn nào trong số các single sau này có được thành công như thu âm đầu tiên, song tất cả vẫn là những nhạc phẩm bất hủ. Đĩa đơn tiếp theo, "Anyone Who Knows What Love Is (Will Understand)"/"Time Is On My Side" có lẽ là thu âm vĩ đại nhất trong số đó: "Anyone Who Knows..." là một khúc ballad tầm cỡ, trở nên nổi tiếng như một trong số các hit ban đầu của Rolling Stones - mặc dù phóng tác cover của họ chỉ là một bản sao nhạt nhẽo từ thu âm của Irma''.

Nhiều single tại Imperial của Irma là các sản phẩm lớn, tương tự với các thu âm của Dionne Warwick, Maxine Brown và Gladys Knight & Pips cùng làm trong thời gian này. Thu âm đầu tiên cô làm tại Los Angeles nhưng một vài trong số các đĩa nhạc sau này lại được thực hiện ở New York dưới sự giám sát của Jerry Ragovoy, người cũng sản xuất vô số ca khúc đáng nhớ với Garnet Mimms, Howard Tate và Lorraine Ellison.

Tất cả 4 đĩa đơn đầu tiên tại Imperial của Irma đều có mặt trên bảng xếp hạng pop của Billboard, nhưng không may, thành công từ những phát hành sau này tại Imperial mà cô làm lại không như mong đợi. "Tôi đã có cảm giác quyết tâm cho sự nghiệp của mình cất cánh", Irma sau nay giải thích, "Ý của tôi là, tôi sẽ hợp tác với Gladys Knights và Dionne Warwicks cùng một số người khác. Có sự hiểu lầm giữa tôi và một nghệ sĩ. Họ nghĩ thật khó để làm việc với tôi khi tôi thực sự không muốn''.

Một nguyên nhân khác khiến các thu âm này không mấy thành công có lẽ là Imperial không thắng lợi nhiều lắm với các nghệ sĩ R&B thời gian này (những ngày tháng của Fats Domino đã trôi qua lâu), và đó là lý do đơn giản khiến hãng không đẩy mạnh quảng cáo đĩa.

Năm 1967, Imperial không duy trì hợp đồng với Irma nữa, và sau một thời gian gián đoạn ngắn, cô đã ký hợp đồng với hãng Chess Records. Thời gian này Chess gửi nhiều nghệ sĩ thu âm hàng đầu xuống Muscle Shoals thay cho việc thu âm tại phòng thu riêng của họ ở Chicago, và Muscle Shoals cũng là điểm đến tiếp theo của Irma. Hai mùa thu âm tại phòng thu Fame của Rick Hall đã sản xuất ra một vài khúc ballad soul tuyệt hảo, ba trong số đó được thử nghiệm như một đĩa đơn.

Nỗ lực đầu tiên tại hãng của cô, "Somewhere Crying", đã trượt khỏi bảng xếp hạng, và phóng tác cover của cô từ ca khúc "A Woman Will Do Wrong" của Helene Smith cũng chẳng sáng sủa hơn. Không may đây lại là phát hành sau cùng của cô tại Chess - theo lời Irma, cô không tiếp tục theo cùng những kế hoạch của họ ''họ muốn điều khiển cuộc đời tôi, và tôi không đời nào chấp nhận điều đó".

Sự nghiệp của Irma có chiều hướng đi xuống sau những trải nghiệm đầy bực dọc của cô với Chess, và tháng 1/1970, cô chuyển tới California, sống ở đó vài năm, chuyên việc tiêu thụ phụ tùng ôtô. Suốt thời gian này cô tiép tục làm việc trong câu lạc bộ vào cuối tuần, đồng thời cũng thu âm cho vài hãng (có cả một album, "In Between Tears", do Jerry Williams a.k.a. Swamp Dogg sản xuất), nhưng kết quả là phần lớn đều không nổi bật. Rốt cuộc, giữa thập nên 70 cô lại chuyển về New Orleans, nơi cô vẫn được ngưỡng mộ, và năm 1977 cô kết hôn với người chồng hiện nay là ông bầu Emile Jackson, cô cũng có riêng một câu lạc bộ tại New Orleans.

Irma đã ký một hợp đồng thu âm với hãng Sansu, nhưng lại không hề có một thu âm nào của cô phát hành trong hãng này - thay vì thế hãng đã thu âm buổi biểu diễn của cô tại Liên hoan nhạc Jazz New Orleans năm 1976 mà hoàn toàn không hề hỏi ý kiến cô. Thu âm này sau đó xuất hiện tại Island và Charly ("Hip Shakin' Mama"), nhưng Irma khẳng định rằng cô không hề được nhận tiền bản quyền từ đó. Album studio kế tiếp của "Soul Queen of New Orleans" (Maison de Soul, 1977) là một nỗ lực khiêm nhường, phần lớn chứa đựng các phóng tác mới từ những hit cũ của cô. "Safe With Me" (RCS, 1980) dặt cô vào một môi trường hiện đại hơn, nhưng mặc dù nhận được một thoả thuận có lợi về sự quan tâm ban đầu với album, hãng này vẫn không thể làm Irma trở thành một ngôi sao pop.

Sau thất bại của "Safe With Me", Irma không làm bất cứ thu âm nào trong 6 hoặc 7 năm, nhưng cô tiếp tục biểu diễn cục bộ với ban nhạc riêng. Sự trở lại với vị thế ngôi sao âm nhạc bắt đầu năm 1986 khi Scott Billington của hãng Rounder Records tiếp cận với cô - tác giả Jeff Hannusch (nghười phỏng vấn cô trong cuốn sách "I Hear You Knockin'") đã kể với hãng về cô. Album đầu tiên tại Rounder "The New Rules" do Irma và Scott Billington sản xuất, tiếp tục là một thu âm khác, "The Way I Feel", cả hai đều có một hỗn hợp các ca khúc mới và những tác phẩm hoà âm lại từ ca khúc nguyên gốc. Album thứ ba, "Live! Simply the Best", đem lại cho cô một đề cử Grammy năm 1991.

Sau khi có thêm một album studio xuất sắc khác, "True Believer" năm 1993, cô có cơ hội thực hiện một album gospel. "Đó là cội nguồn của tôi", cô nói trong một cuộc phỏng vấn của tạp chí Soul Express. "Tôi muốn thực hiện điều này nhiều năm rồi, nhưng tôi chưa bao giờ có đủ ngân quỹ để làm". Irma tự chọn tác phẩm với một số ca khúc cô đặc biệt yêu thích. Âm nhạc trong "Walk Around Heaven" (1994) chủ yếu là tiết tấu chậm và say đắm - hầu hết các ca khúc đều mang âm hưởng nhạc gospel truyền thống, Irma hát thực sự nhiệt tình. Cho tới giờ cô vẫn hát đều đặn trong một dàn hợp xướng tại nhà thờ First African Baptist thuộc New Orleans. "Tôi không làm nhạc gospel khi đang hát R&B", cô nói, "Tôi không trộn lẫn hai thể loại nhạc vào cùng một show diễn".

Album mới đây nhất của Irma, "My Heart's In Memphis: The Songs Of Dan Penn", ra mắt tháng 8/2000. Như chính tên album thể hiện, nó bao gồm các ca khúc do Dan Penn sáng tác. Đây có lẽ là đĩa nhạc công phu nhất trong số các album ở Rounder của Irma, và cũng là thu âm hay nhất.

Mặc dù Irma chỉ có được thành công hạn chế của một nghệ sĩ thu âm sau thời kỳ hoàng kim giữa thập niên 60, cô vẫn có khả năng tiếp tục hát và biểu diễn qua nhiều năm. Tới giờ cô vẫn là một nghệ sĩ được ưa chuộng nhất ở New Orleans, và cô cũng nhận thấy bản thân mình thật nhỏ bé nhưng đã cống hiến hết sức mình cho các fan hâm mộ trong và ngoài nước Mỹ cũng như nhiều quốc gia khác. Dường như Irma khá may mắn, và không như phần đông ca sĩ soul khác thập niên 60, cô tỏ ra không xót xa cho những gì kém may mắn đã xảy ra trong suốt sự nghiệp của cô.

Năm 1994, Irma bắt tay vào thực hiện tour diễn châu Âu quy mô lớn đầu tiên của mình. Phóng tác từ ca khúc "I Needed Somebody" của Ann Peebles thực sự là một nhạc phẩm được khán giả vỗ tay tán thưởng rất lâu, và họ như không muốn rời khỏi hình ảnh cô trên sân khấu.

(Bích Thuỷ tổng hợp)

Viết phản hồi
Họ tên
(*)
Email
(*)
Tiêu đề
Điện thoại
Nội dung
Mã số an toàn
Nếu không thấy mã số hãy nhấn vào Cấp lại mã số để lấy mã mới

AlbumCD Thư viện ảnh Lời ca khúc Nhạc Online Diễn đàn GDX