Nói chuyện sáng tác
Bài 45: Không gian sáng tác
[03/11/2008 11:54:54]
Bài 45: Không gian sáng tác "

Tôi luôn phải nghe đồng nghiệp và sinh viên than thở rằng họ không có thời gian để sáng tác. Lý do đó mới nghe qua có vẻ hoàn toàn chính đáng.

Nhưng hãy cân nhắc đến điều này xem sao: bạn không cần đến thời gian để sáng tác ra một ca khúc, cái chúng ta cần là một không gian sáng tác.

 

 

Đó là lý do tại sao bạn nên mang theo một cuốn sổ ghi chép bên mình. Cảm hứng đôi khi rất tinh quái. Chẳng phải chúng ta vẫn thường nảy ra những đề tài hay nhất khi trong tay không có có lấy một cây bút để viết hay sao? Như khi chúng ta đang tắm hoặc ngủ chẳng hạn.

Tất cả những sự chuẩn bị để chào đón nàng thơ như ngồi vào ghế một chiếc ghế nệm êm ái, cặm cụi viết mỗi ngày, không bỏ sót một buổi hội thảo sáng tác nào, từ bỏ công việc tay trái dù nó hiện đang là nguồn thu nhập chính để chuyên tâm vào việc sáng tác… chỉ là những điều trên lý thuyết.

Sự thật là bạn có thể sáng tác bất cứ lúc nào, trước khi đi ngủ hay thậm chí là khi đang bận làm một việc gì khác. Bạn chẳng bao giờ cần phải dành thời gian riêng cho nó. Đương nhiên là sau khi bất chợt “chộp” được một ý tưởng, bạn sẽ cần đến thời gian để phát triển nó.

Nhưng nếu đó là đề tài thực sự hay thì tự nó sẽ tuôn chảy. Bạn sẽ thấy mình hối hả tấp xe vào lề, thức trắng đêm hay quên bẵng đi một cuộc hẹn quan trọng. Đổi lại, một đứa con tinh thần của bạn sẽ ra đời trong tròn trịa.

Nhưng, bạn có thể thắc mắc, cái được gọi là “không gian” sáng tác là gì? Tôi sẽ cố gắng để giải thích một cách súc tích nhất, mặc dù điều này thực sự không dễ diễn giải chút nào. Không gian mà tôi đề cập đến ở đây là một không gian mà bạn không thể đặt bất cứ thứ gì vào – nó không tồn tại dưới dạng vật chất.

Nhưng nó thực sự có tồn tại. Bạn vẫn thường nghe người ta nói kiểu như “Tôi chẳng tìm đâu ra không gian thích hợp để làm việc đó”. Đó chính là loại không gian mà tôi đang nói đến. Một số người gọi nó là không gian trí óc nhưng tôi thì lại không nghĩ như vậy, tôi không cho rằng nó nằm trong cái đầu nhỏ bé của chúng ta. Nhưng đó lại là một chủ đề khác và chúng ta sẽ không đề cập đến ở đây.

Nếu cái không gian này vô hình thì làm thế nào bạn có thể tiếp cận được với nó? Một trong nhiều cách mà bạn có thể thử là hãy giũ bỏ bất cả những thứ đang làm vướng bận tâm trí bạn. Bạn đã từng biết đến cảm giác tuyệt vời khi đứng trước cái nhà kho đã được dọn sạch sau khi vứt bỏ đi những món đồ không còn sử dụng được rồi đấy.

Không gian sáng tác cũng có thể được tạo ra bằng việc “dọn sạch” những thứ hổ lốn đang quấn lấy tâm trí bạn chỉ với một thao tác đơn giản là viết chúng ra giấy. Chắc là bạn sẽ phản đối tôi rằng nếu như bạn có thời gian để viết chúng ra thì bạn đã có thời gian để mà sáng tác rồi. Nhưng, làm ơn hãy nhớ luận điểm của tôi ở đây là bạn không cần đến thời gian để sáng tác, cái bạn cần là không gian sáng tác.

Vì vậy hãy trút hết những điều trong tâm trí của bạn ra giấy cho đến khi bạn cái đầu của bạn hoàn toàn “trống rỗng”, không còn bị điều gì chi phối nữa. Lúc này hãy từ từ hướng tâm trí của bạn sang những vấn đề mang tính “sáng tạo” hơn là những thứ hành lý thường xuyên của bạn: sự lo lắng, những bí mật, nỗi sợ. Như Nik Venet vẫn thường nói trong các buổi hội thảo của anh “Hành lý bạn mang theo có thể là những thứ hành lý mặc định, nhưng bạn vẫn cần phải tìm cách loại bỏ chúng”

Bạn có từng để ý rằng khi bạn đi nghỉ - thoát xa khỏi những vướng bận thường nhật - bạn thường có được nhiều ý tưởng, bạn trở nên sáng tạo hơn hẳn hay không? Không gian sáng tác cũng được hình thành từ việc vứt lại sau lưng những hoạt động quen thuộc hàng ngày.

Dù đang ở bất cứ đâu, chỉ cần ý tưởng xuất hiện trong đầu bạn là bạn sẽ bước vào không gian sáng tác. Một nhà diễn thuyết tài năng hay một cuốn sách hay đều có thể đưa bạn đến với một không gian đầy sáng tạo.

Một cách khác để tạo ra không gian sáng tác là loại bỏ những điều tiêu cực trong cuộc sống của bạn. Hoặc bạn cũng có thể thử với việc thêm vào cuộc sống của mình những yếu tố tích cực. Lúc này, những trải nghiệm tốt (như khi bạn làm điều gì đó khiến bạn thực sự thấy thích thú: giúp đỡ người khác, đi xem một chương trình âm nhạc hay, mở rộng mối quan hệ, hay khi trái tim bạn đập lỗi nhịp trước ánh mắt của ai đó)…có thể không phải là đề tài được đề cập đến trong các sáng tác của bạn nhưng nó có thể tạo ra không gian để bạn sáng tác bất cứ một đề tài nào khác.

Dù là người tổ chức hay chỉ là khán giả của một chương trình âm nhạc đặc sắc thì chắc hẳn bạn vẫn còn nhớ cái cảm giác tuyệt vời đọng lại sau buổi diễn. Bạn có thể thức trắng đêm, hết đêm này sang đêm khác, miệt mài viết và viết không biết mệt. Khi bạn giúp đỡ người khác cũng vậy, bạn cũng cảm thấy tâm trạng của mình tốt và rất có hứng sáng tác phải không? Bản thân tôi thì mỗi lần trông thấy sinh viên có bước đột phá trong sáng tác là tôi lại được truyền cảm hứng để cầm bút.

Còn nhớ khi con tim bạn run rẩy trước tình yêu chứ? Lúc đó thì cho dù có là người bận rộn nhất thế giới, bạn vẫn sẽ tìm được thời gian để mà nhớ nhung người ấy, đúng không? Chẳng phải những ý nghĩ về người ấy cứ lao đến với bạn như một chiếc xe không thắng và bạn viết chúng ra trong khi đang đánh răng hay đang lái xe trên đường đấy sao? Bạn có bao giờ phải thay đổi kế hoạch làm việc trong ngày để viết ra những ý tưởng đó đâu? Bạn đang viết trong cái không gian được tạo ra bởi sức hút hướng về người ấy.

Một khả năng khác là khi bạn có khát vọng cháy bỏng được chuyển tải thông điệp nào đó đến với người nghe, tự nhiên bạn cũng sẽ tìm được không gian sáng tác cho mình. Tất cả chúng ta đều cất giấu bí mật nào đó trong tâm hồn. Nhưng càng cố che giấu thì chúng càng khao khát đựơc lộ diện, với người nhạc sĩ thì là dưới hình thái của ca từ, giai điệu. Những bí mật cần phải được nói ra. Sau một thời gian “đeo bám” tâm trí bạn, tự chúng sẽ tìm ra không gian để đến với thế giới bên ngoài.

Những người quen của tôi đều đã đưa kinh nghiệm lần đầu tiên làm bố, làm mẹ của họ vào bài hát. Còn ai có thể bận rộn hơn là những ông bố, bà mẹ trẻ? Chính tình yêu đã tạo ra không gian cho họ sáng tác. Thật đơn giản đúng không? Với bạn, với tôi cũng vậy thôi.

Vì vậy, từ giờ trở đi, nếu đồng nghiệp của bạn còn viện cớ không có thời gian để sáng tác thì hãy bảo họ bắt tay vào dọn dẹp nhà cửa, đi du lịch. Bảo họ hãy mở lòng “để gió cuốn đi”. Kết thêm bạn. Yêu cuồng nhiệt hơn... Rồi họ sẽ cảm ơn bạn khi nhờ những lời khuyên đó mà họ sáng tác ra được một/vài tác phẩm để đời đấy.

Hòai Thương lược dịch

Bài liên quan:

Bài 44: Tận dụng thời gian

Bài 43: Đừng đứng ở bên ngoài

Bài 40 - "Nghe như thuộc về một bộ phim"

Bài 39 - Liệu có cuộc sống giữa các ca khúc không?

Bài 38 - Nhưng những người xa lạ nghĩ gì?

Bài 37 - Khách hàng, nhà phê bình và các nguyên tắc

Bài 36 - Biểu diễn bằng "tai"

Bài 35 - Đọc nhạc

Bài 34 - Nhịp giai điệu

Bài 33: Giai điệu - Anh hùng không được thừa nhận

Bài 32 - Điều cần thiết phải học hỏi

Bài 31 - Sáng tác lời cho nhạc

Bài 30 - Ca từ hay âm nhạc

Bài 29 - Khói và gương

Bài 28: Giải trí hay nghệ thuật

Bài 27: Người nghe bỏ phiếu cho sức truyền đạt

Bài 25 - Tìm kiếm chú ngựa Pony 

Bài 24: Kho báu mỗi ngày

Bài 19: Những chuyện nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn

Bài 18: Sự thật và sự kiện trong tác phẩm

Bài 17: Có thể nói những gì về quan điểm sáng tác?

Bài 16: Khát khao giao tiếp cháy bỏng

Bài 15: Làn sóng văn hoá mới Bài 14: Khen hay chê?

Bài 13: Bạn có thường đọc sách không?

Bài 12: Nghệ thuật và lãng mạn: sự tương hợp

Bài 11: Nhạc sĩ bộc lộ mình qua ca khúc

Bài 10:Viết như một sự trải nghiệm

Bài 9 - Ảo tưởng vẫn có thể chữa khỏi được

Bài 8 - Thực tiễn: Những bánh xe bổ trợ

Bài 7 - Khoảng cách ngắn nhất giữa hai điểm

Bài 6 - Ai sẽ nghe bài hát của bạn?

Bài 5 - Chúng ta có biết mình đến từ đâu không?

Bài 4 - Thế giới nghệ sĩ ... Một cộng đồng

Bài 3 - Nghệ thuật và kỹ năng sáng tác

Bài 2 - Không thể sáng tạo chỉ vì tiền

Bài 1 - Bước đầu tiên: Kích thích người khác 

Viết phản hồi
Họ tên
(*)
Email
(*)
Tiêu đề
Điện thoại
Nội dung
Mã số an toàn
Nếu không thấy mã số hãy nhấn vào Cấp lại mã số để lấy mã mới

AlbumCD Thư viện ảnh Lời ca khúc Nhạc Online Diễn đàn GDX