Tác giả - Tác phẩm
NS Võ Công Diên với ca khúc “Em ở nơi mô?”
[30/10/2008 14:42:50]
NS Võ Công Diên với ca khúc “Em ở nơi mô?”
					
					
					
[+] Click vào để xem hình lớn
NS Võ Công Diên với ca khúc “Em ở nơi mô?”
Trong ảnh: NS Phạm Duy (bên trái)- Võ Công Diên (phải)

Báo Công An TP Hồ Chí Minh đã phát động cuộc thi sáng tác ca khúc viết về 10 Bông hoa trinh liệt ngả ba Đồng Lộc (xem chi tiết trên www.congan.com.vn) và ban tổ chức cũng đã tổ chức một chuyến đi thực tế đến Hà Tĩnh cho các nhạc sĩ chuyên nghiệp.

Theo Ban Tổ chức, cuộc thi đã nhận được gần 100 bài hát của của nhiều nhạc sĩ chuyên nghiệp và những tay viết không chuyên trên khắp các miền đất nước.  Trong đó có 10  bài của các nhạc sĩ gửi đến hưởng ứng cuộc thi, có 64 bài dự thi đạt tiêu chuẩn xét chọn (ngoài văn bản bài hát, các tác giả phải gửi kèm file âm thanh – có nghĩa là phải phối khí và có mời ca sĩ thu âm).

Vừa qua, với sự phối hợp của 3 đơn vị là Báo Công An, Đài Truyền hình và Hội  Âm nhạc TPHCM, một buổi công diễn báo cáo một số tác phẩm tiêu biểu của cuộc thi đã được tổ chức chu đáo.

Chương trình chỉ vỏn vẹn 10 tác phẩm nhưng được dàn dựng một cách chuyên nghiệp và trang trọng, như mười nén trầm hương đốt lên tưởng nhớ vong linh của 10 o Thanh niên xung phong đã hy sinh tại chiến trường Đồng Lộc, Hà Tĩnh năm 1968. Mỗi bài hát đều tạo được sự xúc động cho khán giả, nhất là khi chương trình được đan xen bởi những câu chuyện kể, những hồi ức của nhiều chiến sĩ năm xưa là chứng nhân cho sự khốc liệt của chiến tranh và sự hy sinh anh dũng của những cô gái thanh niên xung phong cùng bao chiến sĩ thuở ấy. Mỗi bài hát là một bức tranh vẽ với nhiều màu sắc và đường nét xúc động qua từng góc nhìn của các tác giả về sự kiện 10 cô gái thanh niên xung phong đã hy sinh giữa tuổi thanh xuân. Nhưng có lẽ bài hát “Em ở nơi mô” (thơ Yến Thanh, nhạc Võ Công Diên) qua tiếng hát ngọt ngào đầy diễn cảm của nghệ sĩ nhân dân Thu Hiền đã gây được nhiều cảm xúc nhất trong lòng khán giả tại đêm công diễn và các khán giả xem đài HTV truyền hình trực tiếp.

“Đã mấy bữa ni bới tìm vẹt cuốc. Đất sâu bao nhiêu bọn anh không cần biết. Chỉ sợ em đau nên cuốc chùng tay…”. “Về với bọn anh tắm sông Ngàn Phố. Ăn bưởi Sơn Bằng, cắt cỏ chăn trâu…” “Cúc ơi! Em ở nơi mô?”

Nghệ sĩ nhân dân Thu Hiền đã kể, năm 1967 chị theo đoàn Văn công Giải phóng đi vào chiến trường phục vụ các chiến sĩ, khi ấy chị mới 15 tuổi. Năm 68  chị  đã vào Hà Tĩnh - cửa ngỏ “ra Bắc vào Nam”, nơi đã hứng chịu biết bao bom đạn cùng với sự hy sinh mất mát của biết bao chiến sĩ đồng bào. Hồi ấy chị đã hát cho các chiến sĩ và các chị Thanh niên xung phong ở ngả ba Đồng Lộc. Một tuần sau đó, chị có dịp trở lại phục vụ tại đấy, lúc hát xong chị cùng một chị bạn xuống lấy nước dưới hố bom thì nghe một anh chiến sĩ nói: “Rứa là các o không được xem văn công rồi”. Hỏi ra, hai cô văn công trẻ mới biết mới biết chuyện 10 o TNXP vừa mới hy sinh mấy hôm trước. Anh chiến sĩ còn bảo hai cô văn công nên khấn vái các o, các o linh thiêng lắm, sẽ phù hộ cho… Rồi trong một lần ở Linh Cảm, khi quân dân reo hò vì máy bay Mỹ bị bắn rơi thì bên bờ sông thì chị nghe có tiếng một người phụ nữ kêu khóc “các con tôi đã chết hết rồi…” Chị nhớ đến mẹ và nghĩ nếu chị hy sinh thì mẹ chị cũng vật vã như thế vậy, thế là chị khóc theo...

Trao đổi với chúng tôi qua điện thoại,  NSND Thu Hiền bày tỏ: Hà Tĩnh là một miền quê đậm đà tình nghĩa, nơi mà chị đã trải qua một thời gian gắn bó sống chết cùng quân dân, nơi chị đã đứng hát trong mưa bom bão đạn… Cho nên chị đã thể hiện rất thành công những bài hát viết về Hà Tĩnh như “Một khúc tâm tình của ngừơi Hà Tĩnh”, “Ngừơi đi xây hồ Kẻ Gỗ” của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý‎. Và khi nhận hát bài “Em ở nơi mô” của một nhạc sĩ còn xa lạ chưa hề nghe tên tuổi chị vẫn thật sự xúc động vì chị đã từng hát cho các o thanh niên xung phong nghe và cũng đã từng một thời cuốc đất tìm hài cốt của đồng đội,..

Nhận xét về bài hát? NSND Thu Hiền chia sẻ với chúng tôi:  “Đã mấy bữa ni bới tìm vẹt cuốc. Đất sâu bao nhiêu bọn anh không cần biết. Chỉ sợ em đau nên cuốc chùng tay…”. Câu hát quyện với lời thơ thật hài hòa, nêu được tình cảm của những người đồng đội đi tìm đồng đội, tìm trong sự hy vọng mong manh cùng sự khắc khỏai âu lo. “Về với bọn anh tắm sông Ngàn Phố. Ăn bưởi Sơn Bằng, cắt cỏ chăn trâu…”. Lời thơ mộc mạc được chuyển tải qua giai điệu đậm đà màu sắc âm hưởng của miền Trung cũng làm cho người nghe hình dung được hình ảnh của quê hương núi Hồng sông La…  Bài hát đã gợi lại trong lòng những người lính kỷ niệm của một thời, gợi lại trong lòng bao người những kỷ niệm về một giai đọan ác liệt nhưng hào hùng của cả dân tộc… Chị không dám có nhận xét, nhưng chị nghĩ đây là một bài hát hay, tạo được sự xúc động không chỉ cho bản thân chị mà còn tạo sự xúc động cho khán giả”.

Theo nhạc sĩ Trần Long Ẩn, đại diện Hội Âm Nhạc TP thì đây là một cuộc thi rất thành công. Vì đây là một đề tài khó viết và ban tổ chức cũng đưa ra yêu cầu cao (ngoài văn bản bài hát, tác giả phải gửi kèm file âm thanh – có nghĩa là phải phối khí và có mời ca sĩ thu âm hẳn hoi, nghĩa là mỗi tác giả phải bỏ một số tiền không nhỏ để tự hoàn thiện bài thi của mình) mà đã nhận được hơn 60 bài bài gửi đến đạt tiêu chuẩn xét chọn.

Nhà thơ Hồ Thi Ca, thành viên Ban Tổ chức cho biết: Cho đến nay, Ban Giám khảo vẫn còn đang chấm và chưa công bố kết quả. Vào ngày 24 tháng 7 sắp tới, đúng vào ngày kỷ niệm 40 năm các cô gái thanh niên xung phong ở ngả 3 Đồng Lộc hy sinh, thì ban tổ chức sẽ làm lễ trao giải tại ngả 3 Đồng Lộc. Tỉnh ủy và UBND Hà Tĩnh hứa sẽ tổ chức thật trang trọng. Gần đến ngày đó thì kết quá sẽ được công bố chính thức.


***

Sáng chủ nhật, chúng tôi đã đến Câu lạc bộ Sáng tác của Cung Văn hóa Lao động để trao đổi với anh Võ Công Diên, một trong 5 tác giả đã phổ bài thơ “Cúc ơi” của nhà thơ Yến Thanh được đăng tải trên trang web của báo Công An trong khuôn khổ cuộc thi sáng tác ca khúc về 10 bông hoa trinh liệt ngả ba Đồng Lộc và đã được NSND Thu Hiền trình bày khá thành công trong buổi công diễn.

Bằng chất giọng đặt sệt chất Quảng, anh Công Diên đã mở đầu bài văn tả về mình: “Quê tôi ở Quảng Trị, nơi có chùa Sắc Tứ, một ngôi chùa cổ được xây dựng từ thời nhà Nguyển; có Thánh địa La Vang linh thiêng của người theo đạo Công Giáo. Quảng Trị có những địa danh đi vào lịch sử như Thành Cổ, có sông Thạch Hãn làm mọi người rưng rưng nước mắt theo câu thơ: “Đò xuôi Thạch Hãn xin chèo nhẹ, đáy sông còn đó bạn tôi nằm…

Tôi cũng đã từng đến Quảng Trị nhiều lần, đó là “vương quốc” của gió Lào khô khát và nóng rát, là vùng đất lửa ác liệt nhất trong chiến tranh chống Mỹ, nơi hứng chịu nhiều bom đạn nhất, cũng là nơi dũng cảm kiên cường trong chiến đấu… Nơi mà mỗi địa danh đều gắn với những sự kiện lịch sử của thời chiến tranh chống Mỹ khốc liệt: sông Bến Hải, cầu Hiền lương, hàng rào điện tử Mắc – Namara, đảo Cồn Cỏ anh hùng, địa đạo Vịnh Mốc huyện Vĩnh Linh, v.v.  - vì thế tôi cắt ngang lời Công Diên: “Anh có thể kể một chút về nơi anh sinh ra và những kỷ niệm đã gắn bó với anh?”

- “Tôi được sinh ra ở Hải Vĩnh, huyện Hải Lăng. Hồi đó đi học ở trường làng phải đi dọc theo con sống Vĩnh Định dưới bóng hàng tre xanh mát của thôn Lâm Thủy, muốn sang ngôi trường nhỏ nằm dưới hàng phượng vĩ thì phải đợi đò đưa qua sông. Tuổi thơ tôi gắn bó với dòng sông và tiếng gọi đò… Điều đó vẫn khắc sâu trong tâm trí tôi mãi  cho đến bây giờ…”.

Vâng, những kỷ niệm từ thời thơ ấu xa lắc nhưng do được nuôi dưỡng bỡi một tâm hồn tinh tế, nhạy cảm nên chúng vẫn xanh tươi cho đến bây giờ. Và nhờ vậy, Võ Công Diên đã viết được những bài hát trữ tình, mộc mạc chất quê, đậm đà chất kỷ niệm nhưng lại không cũ kỹ theo năm tháng - trong đó bàng bạc hình ảnh dòng sông, con đò và đôi mắt lúng liếng của một cô gái quê chân chất ngày xưa…

Có lẽ, chính con đường làng yên bình đầy hoa dại và tiếng chim hót ấy, những bông phượng vĩ đỏ thắm và tiếng gọi đò mênh mang ấy đã dẫn dắt anh bước vào con đường âm nhạc. Từ tuổi đôi mươi anh đã bắt đầu sáng tác. 

Công Diên kể, năm 77 – 78 anh tham gia phong trào thanh niên xung phong, vào Đại đội Hải Vịnh, Sư đoàn Triệu Hải, làm công tác thủy lợi ở Nam Thạch Hãn. Hồi ấy anh đã viết một số bài hát, trong đó bài “Chiến sĩ thủy lợi” đã được chấm giải A sáng tác tự biên trong Hội diễn văn nghệ quần chúng ngành Thủy lợi, được Sư đoàn Triệu Hải tặng giấy khen.

Đó cũng là “cái cớ” để anh an tâm “đặt được một bàn chân” vào con đường âm nhạc một cách chính qui.  Năm 1979 anh thi đỗ vào trường Âm nhạc Huế và học khoa Lý‎ luận - Sáng tác - Chỉ huy. Nói rằng anh “đặt được một bàn chân” bởi vì anh chỉ học Lý luận Sáng tác được một học kỳ thì phải bỏ dỡ dang niềm đam mê âm nhạc, phải rời Huế theo gia đình vào lập nghiệp ở Đồng Nai.

Ở đấy anh đi dạy bổ túc, rồi đi học Sư phạm… nhưng vẫn không thể quên được những nốt nhạc. Trong quá trình dạy học và tham gia công tác Đòan nơi quê hương mới, Công Diên lại xập xình sáng tác. Và bài hát “Hắc Dịch miền đất mới” của anh đã đạt giải A trong Hội diễn văn nghệ quần chúng của huyện Châu Thành, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu.

Rồi sau đó gia đình chuyển lên Sài Gòn. Lao theo công việc để kiếm sống có một thời gian dài anh bỏ quên cây đàn guitar trong góc nhà.

Mãi đến gần đây anh mới theo bạn bè tham gia câu lạc bộ sáng tác của Cung Văn hóa  Lao đông TPHCM. Niềm đam mê âm nhạc tưởng đã ngủ quên nay lại trổi dậy. Mỗi sáng chủ nhật Công Diên đều đặn vác đàn guitar đến Cung Văn hóa, anh say sưa sáng tác với tinh thần cầu tiến và khiêm tốn học hỏi, đến mức các thành viên trong câu lạc bộ phải ngạc nhiên vì số lượng tác phẩm đều đặn của một “chàng lính mới” như anh.

Nhạc sĩ Cung Chiều, thành viên của CLB, một trong những người bạn thân thiết của Công Diên nhận xét: “Công Diên là ngừơi hay xúc động, nhất là về những nỗi đau chiến tranh và mất mát. Sự nhạy cảm cộng với tư chất Quảng Trị - miền Trung khiến cho nhạc của anh có những đột phá lạ, có những cung bậc thăng trầm trong giai điệu…”

Một vài bài hát của anh đã xuất hịện trên trang Web của Hội nhạc sĩ VN và có bài đã được HTV, VTV, đài Đồng Nai thu hình và phát sóng. Bài hát của Công Diên thường thiên về thể loại trữ tình, mang đậm âm điệu quê hương của miền Trung. Thỉnh thoảng anh cũng có viết bài cho thiếu nhi và được đài truyền hình dàn dựng. Được sự ủng hộ của CLB, anh làm đơn xin vô Hội Âm nhạc TPHCM và được kết nạp vào cuối năm 2007. 

Khi biết thông tin về cuộc thi của Báo Công an, Công Diên là một trong 2 thành viên của CLB hăng hái gửi bài dự thi và nhận được sự động viên góp ‎chân thành của anh em trong CLB.

- Khi gửi bài dự thi, anh có hy vọng sẽ được giải thưởng?

- Ồ tôi không dám hy vọng. Nhưng tôi thực sự xúc động khi đọc bài thơ “Cúc ơi” và tôi đã phổ thành bài “Em ở nơi mô?”. Ngoài ra tôi còn có viết và gửi thêm bài “Bài ca yêu thương” (nhạc và lời Công Diên). Bài này tôi có nhờ nghệ sĩ ưu tú Quỳnh Liên hát, và chị ấy cũng đã chọn bài đưa vào trong CD “Chào anh giải phóng quân” của chị vừa mới phát hành. Khi gửi bài dự thi, tôi chỉ mong được đại diện CLB tham gia cuộc thi cho có phong trào. Lúc đọc báo nhận thông tin chung chung mời các tác giả có gừi bài dự thi đến xem chương trình công diễn báo cáo về cuộc thi, tôi cũng không hề biết sẽ có bài của mình, nên tôi thật bất ngờ khi nghe chị Thu hiền hát bài của mình...  Là một nhạc sĩ mới chưa hề có tên tuổi gì trong làng văn nghệ (ngay cả lúc xướng tên tác giả người ta cũng không xướng đúng tên Võ Công Diên mà nhằm lẫn xướng tên nhạc sĩ Võ Đông Điền) lại được chọn và được NSND Thu Hiền trình bày khá thành công trong đêm công diễn vừa qua, tôi thật sự xúc động và hạnh phúc.

- Và bây giờ, anh hy vọng mình sẽ được giải cao chứ?

- Tôi biết các tác giả đã dành nhiều công sức và tình cảm trong các bài dự thi, nên sẽ có rất nhiều bài hay. Tôi chỉ dám hy vọng được giải khuyến khích. Ban Tổ chức thông báo sẽ làm lễ trao giãi tại Ngả 3 Đồng Lộc. Nếu được tham dự lễ công bố kết quả tại Ngả 3 Đồng Lộc quả là một niềm hạnh phúc thật lớn lao đối với tôi ./.

Mi Thứ

Viết phản hồi
Họ tên
(*)
Email
(*)
Tiêu đề
Điện thoại
Nội dung
Mã số an toàn
Nếu không thấy mã số hãy nhấn vào Cấp lại mã số để lấy mã mới

AlbumCD Thư viện ảnh Lời ca khúc Nhạc Online Diễn đàn GDX