Thường thức âm nhạc
Khí nhạc - chắp cánh cho lời hát bay xa...
[10:22 11/08/2003 (GMT+7)]
Khí nhạc - chắp cánh cho lời hát bay xa... "

Trong cuộc sống hàng ngày cũng như trong lao động sản xuất, phương tiện thể hiện âm nhạc của con người không chỉ là “nhạc cụ tự thân” ( giọng hát, tiếng tróc môi,vỗ tay-dậm chân-búng tay có tiết tấu…)mà các cộng đồng văn hoá còn biết tự chế ra các loại nhạc cụ (khí nhạc) khác nhau.

Ban đầu,chỉ là những nhạc cụ bằng đá, bằng những khúc xương dùng để gõ giữ nhịp. Sau đó,người ta còn biết dùng những sợi dây căng, chùng ,dài, ngắn khác nhau để tạo ra những âm thanh cao thấp khác nhau, có thể coi đây là tiền thân của các nhạc cụ dây kéo và dây gảy. Sự xuất hiện của nhạc cụ “thổi hơi” cũng thú vị bởi, con người đã phát hiện ra rằng, khi làn gió thổi vào các thân cây rỗng có kích thước lớn, nhỏ khác nhau sẽ phát ra những âm thanh vi vu, trầm bổng khác nhau. Phát hiện này đã giúp con người chế tạo ra các loại “nhạc cụ sử dụng hơi thở”.Lúc đầu chỉ là những ống lau sậy, sau đó là tre, nứa được khoét nhiều lỗ để có thể chủ động tạo ra nhiều âm thanh cao thấp theo ý muốn, sau này còn có thêm các ống xương và ống sừng ... tạo nên những âm sắc rất riêng của từng loại nhạc cụ.
 
 Có quan điểm cho rằng, khí nhạc phát triển muộn hơn thanh nhạc với quá trình tiến hoá, khí nhạc thường xuất hiện trong các sự kiện sinh hoạt khác nhau của người dân đô thị như: các cuộc diễu hành trang trọng, các nghi thức an táng, các vũ hội đô thị và cung đình, các lễ khởi hành săn bắn...
 
Nếu như, thanh nhạc có ưu thế về tính phổ cập rộng rãi nhưng lại bị hạn chế về tầm cữ và âm lượng thì khí nhạc hoàn toàn chiếm lĩnh hai đặc điểm sau.Thí dụ, bạn đọc có thể nghe thấy “tiếng đập của trái tim con người” trong chương II bản giao hưởng số 40 của W.A.Mozart với nhiều tâm trạng khác nhau; hay những bước chân thong thả của một người đi xem triển lãm tranh nghệ thuật trong chủ đề mở đầu tác phẩm “Những bức tranh trong phòng triển lãm”(Pictures at an Exhibition) của M.Mussorgsky...Không phải ngẫu nhiên mà các nhạc sỹ nổi tiếng của thế giới vào thế kỷ cuối 18 đầu 19 lại thích những bản nhạc không lời, bởi với họ, không phải chỉ những bản romance (tình ca) với những lời ca tha thiết mới có thể diễn tả được tâm trạng con người. Hãy thử nghe bản “Thư gửi Elise”(For Elise) của L.V.Beethoven viết cho đàn piano, bạn sẽ cảm thấy những tình cảm dạt dào, những xúc động không thể diễn tả cụ thể bằng lời....
Với khí nhạc, dường nhưkhả năng thể hiện của nó phong phú hơn,tầm cữ rộng hơn nên các thể loại dành cho cho khí nhạc cũng đa dạng và phức tạp hơn thanh nhạc. Chúng ta sẽ gặp nhau trong những bài tiếp theo về “Làm quen với các thể loại âmnhạc thông thường”.

Còn bây giờ, một khi thanh nhạc “kết duyên” với khí nhạc thì sẽ ra sao?” Chúng tôi sẽ trả lời bạn đọc trong bài tiếp theo.
Th.s.-Nh.tr.Hoàng Điệp
Viết phản hồi
Họ tên
(*)
Email
(*)
Tiêu đề
Điện thoại
Nội dung
Mã số an toàn
Nếu không thấy mã số hãy nhấn vào Cấp lại mã số để lấy mã mới

AlbumCD Thư viện ảnh Lời ca khúc Nhạc Online Diễn đàn GDX