Tác giả - Tác phẩm
Thu Thuỷ Đà Nẵng - Cái Tôi chia đôi
[2016-08-20 12:38:44]
Thu Thuỷ Đà Nẵng - Cái Tôi chia đôi
					
					
					
[+] Click vào để xem hình lớn
Thu Thuỷ Đà Nẵng - Cái Tôi chia đôi

LTS:Tự “đóng khung đời mình trên những thanh âm”, cho đến nay, nữ nhạc sĩ Thu Thủy đã lặng lẽ viết gần trăm ca khúc. Và, trên hành trình “đi tìm câu hát của riêng mình”, chị đã chọn 18 ca khúc để giới thiệu cùng bạn bè văn nghệ TP.HCM trong đêm nhạc “Thu Thủy &Khúc Trầm” (18/8/2016) tại phòng trà Tiếng Xưa số 29B Hùng Vương. Nhà báo Thiên Di đã có bài viết riêng cho GĐX như một cách biểu lộ sự đồng cảm với “cái tôi chia đôi” của Thu Thủy qua những “Khúc Trầm”…

Tôi không gặp trong nhạc của Thu Thuỷ Đà Nẵng những câu chuyện tình, không một bóng hồng, không một người đàn ông. Tôi chỉ thoáng thấy họ đâu đó, trước khi bị cuốn phăng theo một dòng chảy mãnh liệt khác, chẳng kịp neo lại. Dòng chảy của TÔI.

TÔI là ai?

TÔI đã từng là một với TÔI chưa?

TÔI đã đi khỏi TÔI bao xa?

Không biết nữa. Nhạc của Thu Thuỷ chưa bao giờ nhắc về câu chuyện phân ly ấy. Chỉ thấy, ca từ chị luôn có một Tôi đi - về, bên cạnh một cái Tôi khác nữa - cái tôi hiện tàng, cái tôi hư thực giữa cái không cùng (trời đất, hoang vu), ở phía bên kia những đi về, : Tôi đi về phía tôi, tôi về nhìn lại tôi.

Tôi tin rằng, không phải ở bất kỳ một con đường tình nào, mà tất cả những Vực Trầm, Khắc khoải đêm, Đêm mộng tình, Còn lại gì cho nhau, Người đàn bà nhặt đêm, Xa người, Đường về… đều đã được hát lên trên chính con đường hun hút ấy - con đường từ TÔI đến TÔI.

Tôi là ai?

Ở phía bên này (khoảng cách), Tôi có khi là “em", là “ta", là “người đàn bà". Phía bên kia là Tôi, mà có khi lại là “mặt trăng", là “trời xanh", là “ai"... Rồi từ “bên này" sang “bên kia" là vời vợi ngăn cách; là cuống cuồng kiếm tìm, truy vấn; là khao khát được gặp gỡ, tri nhận. Có một người đàn bà đi tìm, và một người đàn bà được tìm kiếm. Có một cái Tôi cô lẻ; và một đất trời, một hoang vu, một muôn trùng, thiên thu cứ giục giã Tôi bước vào. Có một sự chia - đôi, có một bờ bên kia cùng những mật ngôn cứ ám gợi không ngừng trong từng khúc hát của Thu Thuỷ.

Từng hỏi “Em là ai?”

Được đáp: Em là cơn gió kia , lang thang từ muôn kiếp

Nhặt mưa rơi chơ vơ bên thềm xưa, nhặt đêm thâu nghe muôn trùng khóc than

nhặt lấy cho mình , bao nỗi vui buồn, cho những ngây thơ vụng dại ngày xưa….

          Rồi chừng như chưa đủ, chừng như những câu “Là ai?” vẫn còn vang lên, nên khúc nhạc sau vẫn say sưa diễn giải:

Như giọt sương trong mênh mông chiều buông

Rơi rơi trên cuộc tình , cuộc tình bỏ hoang

Như giọt đêm lao xao trên từng phím tơ, trên từng ngón tay buông lơi

Trả lời cho câu hỏi này là một thắc mắc khác - những câu hỏi nối tiếp nhau, đẩy cái mơ hồ lên cao, lên cao. Giữa những muôn trùng hỏi han, tưởng rằng người đã lạc lối. Nhưng, bước chân này dẫn đến bước chân kia, mỗi câu - trả - lời - chưa - đủ lại đặt ra một truy vấn khác. Cái tôi bướng bỉnh, cái tôi bất thoả hiệp cứ thế cuốn theo, chưa từng sai đường.

Kiểu truy vấn ấy; cái cách hỏi, hỏi, và hỏi đến tận cùng ấy - đã trở thành cách để TÔI tiến về phía bên kia.

Còn ai còn ai để thương để nhớ để tiếc nuối dĩ vãng

tan theo mây ngàn?

Để riêng mình ta phiêu du vực trầm?

Hỏi đá, đá buồn lặng câm

Hỏi núi, núi buồn lặng câm

Hỏi mây, hỏi mưa, hỏi gió

Hỏi đất, đất đất mệt nhoài ngủ mê

Hỏi ta: còn lại còn lại gì?

Nhưng, điều còn lại sau cùng như cuốn phăng đi mọi câu hỏi:

Tiếng lá khô rơi

chiếc bóng đơn côi

Cũng như ở tận cùng những câu trả lời Em là ai, sau trùng trùng những truy vấn - đáp từ, mạch lạc và kịch tính như một cuộc dồn đuổi, người nào đó như đã chuếnh choáng lạc đường mà thả ra cả một trời thắc mắc: “Em là ai?”

Người nào đó (Thu Thuỷ chăng?) đã lạc lối sau tất cả những ngõ ngách quanh co, ngay tại cánh cửa sau cùng, ngay khi tưởng chừng đã “về đến". Nghe Thuỷ, nghe tất cả những dồn dập ngữ nghĩa của ca từ lẫn những riết róng giai điệu, cho đến âm cuối cùng mỗi bài hát, tôi luôn có cảm giác như đã cùng chị đi qua một mê cung, đã băng qua bao khúc quanh, đến khi mê cung hoàn tất, lại thấy một trời mơ hồ. Có điều, cái lạc lối này nào phải của chị, cũng nào của người nào đó đã vô tình đồng hành cùng chị đâu? Mê lộ này, chính là cái hoang vu phận mình, cái muôn trùng hoang liêu, cái nỗi buồn thiên thu - là tất cả những chiều thước vô tận, rợn ngợp, và tịch liêu thường thấy trong nhạc chị. Còn cái hoang mang lạc lối kia, chính là cái bất khả muôn đời của loài người, trước trời đất, trước mình.

Tôi như thấy một mạch nguồn xuyên suốt của cái buồn đã chảy trôi trong nhạc Thu Thuỷ. Nỗi buồn bàng bạc trong tất cả các nhạc phẩm mang dấu ấn Thu Thuỷ kia không phải là cái sầu não, u ám neo lại ở điều gì cụ thể - không phải vì chia rẽ lứa đôi, không vì tuổi tác đàn bà, không vì nỗi nhớ.. - buồn đã trở thành một cảm thức, một nỗi bi cảm bao quát những hiện hữu bất khả tri, bất khả giải của Đời - Người. Nỗi bi cảm ấy người ta từng thấy đó đây trong gia tài văn nghệ của những tác gia Việt, từng được gọi đích danh trong nền nghệ thuật Nhật Bản (aware), Ấn Độ (Karuna), Hy Lạp (Pathos). Đó là cảm thức “lệ trong muôn vật" trong lối định danh của  nhà thơ La Mã Virgil; giờ lại vang lên trong câu hỏi “Tôi là ai?” của Thu Thuỷ . Đó là nỗi bi cảm vượt qua mọi cái bi đời thường, chạm đến nỗi buồn của cái bản thể lạc loài, cô đơn, bé nhỏ và cuộc đời nước chảy huê trôi.

Lạ một điều, dẫu đã biết mọi lẽ chảy trôi của đời sống, cái Tôi phía bên này vẫn cuống cuồng đi, về, níu, nhặt, khơi, vẫn long đong đi tìm,tìm trong miệt mài,...

Người đàn bà kéo sợi dây đàn buộc vào mặt trăng

Kéo trời xanh về cho mình

Đưa tay nắm níu khoảng trời xanh mênh mông

Tiếng đàn rung xao xuyến khoan nhặt

Sợi dây đàn từ trái tim nối với bao la vang vang lời nắng mưa

Nhặt những dấu lặng trong cuộc đời cất giữa ngăn lòng

Người đàn bà long đong đi tìm những âm thanh

Người đàn bà long đong đi tìm

Câu hát cho riêng mình

(Khắc khoải đêm)

Nhạc sĩ Thanh Bình từng nói về người đàn bà dữ dội trong nhạc Thu Thuỷ. Có một người đàn bà đã tự bạch như thế  trong Người đàn bà nhặt đêm:

Em – người đàn bà nhặt lấy hoang vu về khơi nước lên

Em là cơn gió kia , lang thang từ muôn kiếp

Nhặt mưa rơi chơ vơ bên thềm xưa, nhặt đêm thâu nghe muôn trùng khóc than

nhặt lấy cho mình , bao nỗi vui buồn, cho những ngây thơ vụng dại ngày xưa….

Hay trong Tôi đi về phía tôi: “Tôi đi về phía tôi phía không người,”

“Tôi về nhìn lại tôi"

Nhưng, tôi lại thấy ở từng nhạc phẩm chị cái dữ dội của một con người, bất kể giới tính. Ở đó, cái mãnh liệt không hẳn là đến từ tình yêu. Cái nhịp tha thiết và say mê, dồn dập và mãnh liệt, thăng hoa và kiệt cùng kia như đến từ cái cuống cuồng, triệt để của một nỗi khát sống.

Nhạc của Thuỷ, vì thế mà không phải kiểu trữ tình dễ nghe. Chị không viết về từng thời khắc biến thiên của đời người để một ai đó tìm vào mà thoả niềm riêng. Cũng không phải kiểu nhạc có thể nghe triền miên mà giải sầu; không mời mọc phóng khoáng những cuộc ghé thăm thoáng qua, bất chợt. Nhạc chị cần tri âm. Nhạc chị cần một người đồng cảm để như rứt ruột quăng chiếc bóng vào giữa đêm, khi câu hát Chiếc bóng, chiếc bóng trôi dài trên đường thổn thức theo tiếng Piano tức tưở i- của Đức Minh. Nhạc chị cần một tri âm tinh quái mà thật thà, gai góc mà mẫn cảm, đời, và đàn bà như Hương Giang - cho Giấc mộng tình bạc thếch những say mê, đoạ đày. Cần cái thanh tân, xuân ngời của Quỳnh Như; cả cái điềm tĩnh, thong thả và ngọt ngào của Thuỵ Long; cái ấm áp bàng bạc của Doãn Minh. Rồi dìu đi êm ru trong cái nhẹ nhàng như không của giọng ca Xuân Phú. Hình ảnh tri âm hiện thân trong khoảnh khắc ca sĩ Nguyên Phượng phiêu diêu, tình tứ với Thắp cho em nỗi bình yên giữa tiếng guitar mãnh liệt của nhạc sĩ Châu Đăng Khoa. Bao nhiêu bạn hữu đã đến với Khúc Trầm đêm ấy mà hát cùng chị, tìm cùng chị, để đi - về, cười khóc, để lạc, trôi, hư hao… cùng chị, để đến cuối cùng, khi còn một mình với chiếc đàn guitar, chị vẫn hát: “Tôi về nhìn lại tôi, phố khuya mờ khói sương.”

Bởi vậy, nên dù Thuỷ nhiều lần thừa nhận mình đang đi tìm câu hát, tôi vẫn tin rằng, chị đang tìm chị. Câu hát chỉ là con đường bắt sang phía ấy thôi. Có điều, dường như chị vẫn chưa tìm được câu hát ấy, con đường ấy. Vì đường tìm vẫn còn đó, rất dài.

Thiên Di

Viết phản hồi
Họ tên
(*)
Email
(*)
Tiêu đề
Điện thoại
Nội dung
Mã số an toàn
Nếu không thấy mã số hãy nhấn vào Cấp lại mã số để lấy mã mới

AlbumCD Thư viện ảnh Lời ca khúc Nhạc Online Diễn đàn GDX