Bàn tròn âm nhạc
Đừng đu dây với Bolero
[04/10/2013 7:44:49]
Đừng đu dây với Bolero
					
					
					
[+] Click vào để xem hình lớn
Đừng đu dây với Bolero
Không phải ai cũng hát bolero Việt ra bolero Việt như Chế Linh được

Tiếp mạch bài về bolero, chúng ta thử xem xét hiện tượng dựa vào tính chất bình dân, dễ cảm và tính quảng đại quần chúng của nó để một số ca, nhạc sĩ lạm dụng hoặc ngộ nhận khiến bức tranh ca nhạc đương đại Việt méo mó rất tội nghiệp trong thời điểm hiện nay.

1/ Không phải ai hát bolero cũng được

Đừng tưởng bolero dễ hát, dễ nghe mà ai cũng có thể hát đạt. Sai lầm!

Sự đơn giản đôi khi lại khó thực hiện cho nó thật… giản đơn. Nhiều người vẫn nói đùa rằng hát cho ra sến, tức sến khiến gạch đá chảy nước luôn như Chế Linh từng đóng dấu thương hiệu là điều không phải dễ. Ta có thể nói ca sĩ bolero còn lâu mới hát như ca sĩ opera được thì cũng có một thực tế là ca sĩ opera cũng bất khả thi để hát cho ra chất bolero!

Mỗi loại hình âm nhạc có đặc trưng riêng vì thế cũng sẽ có những yêu cầu kỹ thuật cũng như diễn đạt riêng. Không hiểu, không phù hợp, không nắm bắt được thần thái biểu cảm điển hình thì không thể nào thể hiện đúng chất nhạc riêng được.

Khi bắt mạch được thị hiếu nghe bolero đang thành cao trào, nhiều ca sĩ đua nhau trình diễn loại nhạc này cũng thành trào lưu luôn. Họ bất chấp giọng hát và tinh thần mình có hợp với thể loại này không. Cứ thế nhắm mắt họ cứ hát vì đơn giản nó  có thể kiếm ra…tiền! Sự hỗn tạp từ đây mà ra chứ không xuất phát gì từ bản chất bolero cả.                      

Để nghe lại một loại nhạc nào đó đôi khi là phải nghe lại chính những giọng ca đã in dấu song hành với nó thì mới…đã! Còn ca sĩ mới sau này thì không phải ai cũng thoát được cái bóng của tiền nhân. Hoặc nếu cố làm mới bolero thì nhiều khi lại làm hỏng tinh thần của nó, khiến cho người nghe như đang chứng kiến một cuộc cưỡng bức bolero!

Tôi nếu có hứng nghe thì thích nghe chính những giọng ca trước đây đã làm nên danh hiệu bolero Việt Nam hơn là nghe các giọng ca bây giờ (Nếu có thì cũng rất ít và không thể nào xuất sắc được)

Vì thế, sự đua nhau hát bolero cho thấy ca sĩ chỉ đang chạy theo đồng tiền chứ thật sự không phải bị cuốn theo nghệ thuật bolero!

2/ Ca từ bolero bình dân nhưng không rẻ tiền và dung tục là một nghệ thuật tinh tế

Một trong những đặc trưng của bolero là ca từ không nặng tính văn chương thi phú. Nó thể hiện tính dân dã và nghiêng về lối tự sự kể chuyện của khẩu ngữ. Chính đặc tính này khiến bolero len lỏi vào mọi ngóc ngách trong tâm thế người nghe tự nhiên như mưa rơi thấm dần vào đất.

Nhưng giữa sự dân dã và khẩu ngữ đó với sự rẻ tiền và dung tục là một sợi tơ mong manh.

Nhiều nhạc sĩ phản biện với tôi rằng họ viết nhạc ca từ bình dân như bolero để phát huy tính văn hóa đó: gần gũi và thân thiện với quảng đại quần chúng. Nhưng cũng có khán giả thắc mắc với tôi là: sao ca từ bolero bình dân mà tôi nghe dễ chịu còn ca từ nhạc trẻ bây giờ họ cũng viết bình dân song nghe lại chói tai và không chịu được!

Điều này đáng để suy nghĩ. Nhưng chẳng phức tạp gì để nhận ra sự khác biệt lớn là tính nhân văn cũng như cảm xúc chín mùi của ca từ bolero so với ca từ bình dân của hiện đại: Nó quá thực dụng, nó không mang  tình người cao cả hay tự nhiên mà rất gượng ép với một trải nghiệm tình cảm rất nông cạn và tầm thường. Đôi khi lại là bất thường và tha hóa trong yêu đương hay cả trong quan niệm sống.

Khác nhau quá xa như vậy thì đừng lấy tinh thần bình dân của bolero ra mà cổ vũ cho lối viết ca từ cẩu thả rẻ tiền hiện nay của một số tác giả.

3/ Giai điệu bolero dễ nghe, dễ nhớ là thuộc tính thời gian

Có lẽ cụm từ: “thuộc tính thời gian” sẽ làm mọi người khó hiểu hoặc hiểu lầm. Cho nên xin được giải thích thêm là ám chỉ cái đã có trước rồi thì không phải cứ làm theo nó là vẫn y nguyên giá trị.

Cũng tương hợp như ca từ, giai điệu bolero thuộc loại dòng chảy thính giác bình dân. Nghĩa là cách tổ chức và sắp xếp giai điệu đi theo một tuyến rất đơn sơ với các quảng đúng, trưởng và thứ rất thuận tai. Hòa thanh vì thế cũng giản dị, theo một vòng công năng chính là các bậc trong thang âm 1,4,5 và 1. Người ta gọi đó là công năng vòng hay là accord vòng.

Nhưng đó là thủa xưa, bây giờ nếu ai đó cứ viết bừa theo cách trên thì xin can vì nó cho thấy sự ù lì ăn sẵn cái đã có đã được khai thác đến mòn nhẵn cả rồi. Mấy thập niên trước người ta viết như thế là hay nhưng không có nghĩa bây giờ viết như vậy là có cùng giá trị được đâu.

Cái khó hiện nay là gì? Viết cho quảng đại quần chúng như bolero là dễ nghe  dễ nhớ mà không đi vào lối vòng mòn mỏi kia là cực khó! Nhiều khi làm được một việc giản đơn nhưng không có cảm giác quen thuộc lại khó vạn lần so với việc thực hiện những cái phức tạp nhưng sự xa lạ vẫn còn nhiều đất trống!

4/ Ăn mãi một món không tốt cho sức khỏe, bolero cũng thế!

Điều này ai cũng biết: không thể ăn mãi một món ăn! Cho dù nếu không ngán thì nó sẽ làm chênh lệch dinh dưỡng của bản thân và sẽ dẫn đến suy mòn sức khỏe.

Món ăn tinh thần cũng thế.

Nhạc bolero quá tuyệt vời cho việc giải cảm những tâm thế buồn nhưng cả một xã hội, nếu có, cứ chăm chăm nghe mãi nó thì là điều không nên khuyến khích nhau để cùng nghe như một trào lưu duy nhất. Cuộc sống và nghệ thuật giải trí càng phong phú, đa dạng càng làm con người phát triển toàn diện và cảm thấy muôn màu thú vị hơn. Hãy thử tìm đến những phong vị âm nhạc khác xem sao. Đôi khi cứ ngồi quán cóc vỉa hè thì thử một hôm nào đó lên đồ sang trọng đến một nơi cũng quý phái thì sẽ thấy cuộc đời này thật còn nhiều điều mới mẻ cần khám phá và mở rộng tâm thế và nhãn quan. Ta sẽ thấy con người mình còn nhiều chỗ khuất để phát triển toàn diện mà lâu nay đã vô tình không nhận ra.

Âm nhạc là cả đại dương chứ không phải là một dòng hải lưu.

Theo T.M.P (nstranminhphi.blogspot.com)

Viết phản hồi
Họ tên
(*)
Email
(*)
Tiêu đề
Điện thoại
Nội dung
Mã số an toàn
Nếu không thấy mã số hãy nhấn vào Cấp lại mã số để lấy mã mới

AlbumCD Thư viện ảnh Lời ca khúc Nhạc Online Diễn đàn GDX