Nói chuyện sáng tác
Sự tiến hóa trong âm nhạc: Dấu chấm hết cho các nhạc sĩ?
[26/07/2012 10:46:26]
Sự tiến hóa trong âm nhạc: Dấu chấm hết cho các nhạc sĩ?
					
					
					
[+] Click vào để xem hình lớn
Sự tiến hóa trong âm nhạc: Dấu chấm hết cho các nhạc sĩ?
Các nhà khoa học cho rằng, sáng tạo ra các giai điệu bất hủ không còn là độc quyền của các nhạc sĩ, thiên tài âm nhạc.

Có khi nào bạn nghĩ rằng một kiệt tác âm nhạc cổ điển hay một ca khúc đầu bảng, được tạo ra mà không hề cần tới sự có mặt của nhạc sĩ?

Arman Leroi – một chuyên gia về ngành sinh học phát triển cho rằng, điều này hoàn toàn có thể xảy ra. "Chúng ta thường không nghĩ tới sự tiến hóa trong âm nhạc, nhưng rõ ràng âm nhạc có lịch sử và truyền thống của nó. Xem xét kỹ, âm nhạc thực sự đã tiến hóa và đang thay đổi liên tục", vị giáo sư đến từ trường Imperial College London nói. Theo Leroi, những yếu tố như thay đổi, chọn lọc, đột biến, kết hợp, phân chia... – vốn rất quen thuộc trong sinh học, hóa ra cũng có thể tìm thấy trong âm nhạc. "Chúng tôi tin âm nhạc tiến hóa căn bản theo thuyết của Darwin – và muốn thử kiểm tra giả thuyết này".

Đồng nghiệp của Leroi, tiến sĩ Bob MacCallum – một nhà nghiên cứu về muỗi cũng tại trường Imperial College – là người tạo ra dự án DarwinTunes (tạm dịch: Giai điệu Darwin). Ý tưởng đằng sau DarwinTunes khá đơn giản: nghiên cứu xem liệu âm nhạc có thể "tiến hóa" ra từ những tiếng động mà không cần tới sự can thiệp của nhạc sĩ.

Ban đầu, một chương trình máy tính sẽ đưa ra hai tổ hợp tiếng động bất kỳ. "Những tiếng động này bao gồm các nốt được sắp xếp không theo trình tự với các loại âm thanh (nhạc cụ) cũng hoàn toàn ngẫu hứng", tiến sĩ MacCallum giải thích. Sau đó, giống như trong tự nhiên, chương trình sẽ để hai tổ hợp nguyên gốc được "sinh sản", tái kết hợp và trộn lẫn các thành phần của chúng với nhau để tạo ra bốn tổ hợp mới. Bốn tổ hợp này sẽ sinh sôi thành 16 tổ hợp mới nữa và tiếp tục cho đến khi tạo ra 100 giai điệu bất kỳ. Chính lúc này, con người bắt đầu xuất hiện.

Qua mạng Internet, những tình nguyện viên sẽ nghe và đánh giá 100 giai điệu trên theo các mức độ khác nhau, từ "yêu thích", "không cảm xúc" cho đến "ghét". Những giai điệu không hề được ưa thích sẽ bị loại bỏ. Những giai điệu nhận được nhiều phiếu bầu hơn sẽ được giữ lại và cho phép tiếp tục "sinh sản" để tạo ra các thế hệ giai điệu mới. "Các giai điệu ở thời kỳ ban đầu nghe rất kinh khủng", tiến sĩ MacCallum kể lại. "Tuy nhiên, thỉnh thoảng, có những giai điệu ít chán hơn, vì thế nhận được xếp hạng cao hơn từ các tình nguyện viên. Chúng sẽ tồn tại và quá trình tiến hóa tiếp tục diễn ra khiến âm nhạc ngày càng hay hơn".

Tiến hóa chững lại

Nhóm nghiên cứu nhận ra rằng chất lượng của các giai điệu nhanh chóng được cải thiện so với thời kỳ ban đầu. Sau vài trăm thế hệ, những hợp âm nghịch nhau dần biến mất và tiết tấu trở nên hài hòa hơn. Một số "đột biến" thậm chí đã xảy ra, đem đến sự ngạc nhiên cho chính các nhà khoa học. Ông MacCallum nói: "Sau khoảng 3.000 thế hệ, đột nhiên xuất hiện âm thanh của trống, mà trước đó chúng tôi không hề cho trống vào trong tổ hợp tiếng động ban đầu".

Tuy nhiên, sự "tiến hóa" của các giai điệu cũng bắt đầu chậm lại so với tốc độ tăng trưởng thời kỳ vừa qua. Theo giáo sư Leroi, một phần nguyên nhân là so một số hạn chế của chương trình máy tính, nhưng đồng thời nó cũng phản ánh một quá trình có thể xuất hiện trong đời sống. "Sự tiến hóa cho dù trong phòng thí nghiệp hay trong tự nhiên, đều có những giai đoạn phát triển rất nhanh, và sau đó thì bắt đầu chậm lại", ông cho biết. "Tất nhiên, nó không bao giờ chậm lại mãi mãi, không bao giờ chỉ đứng yên một chỗ. Thực tế, một giai đoạn phát triển nhanh khác sẽ diễn ra, khi cái mới xuất hiện và mọi rào cản cũ bị phá vỡ. Chúng tôi nghĩ rằng, điều đó cũng sẽ xảy ra với các giai điệu này".

Âm nhạc của tương lai

Bỏ qua những hạn chế, giáo sư Leroi và các đồng nghiệp tin rằng kết quả nghiên cứu càng củng cố giả thuyết được đưa ra ban đầu. "Chúng ta có thể làm âm nhạc tiến hóa mà không cần đến bàn tay của nhạc sĩ... Điều này cho thấy sức mạnh thị trường – sự lựa chọn của người tiêu dùng – chính là một sức mạnh sáng tạo, và có ý nghĩa quan trọng hàng đầu".

Ông cũng chỉ ra tương lai của cỗ máy âm nhạc Darwin: "Nếu chúng tôi tiếp tục thí nghiệm này lâu hơn, sử dụng các máy tính hiện đại hơn, nhanh hơn, và có hàng triệu tình nguyên viên, thay vì hàng ngàn như hiện nay, và trong vòng nhiều năm trời, thay vì chỉ vài tháng – một thứ âm nhạc tiến hóa đến mức tuyệt hay có thể được tạo ra". "Đó không phải là thứ âm nhạc như Mozart. Sẽ không có một nhạc sĩ nào đứng đằng sau, bởi nó không thuộc về bất kỳ cá nhân một thiên tài âm nhạc nào. Nó là âm nhạc của quần chúng ở mức toàn vẹn nhất" - Leroi chia sẻ.

Người yêu nhạc Việt Nam cũng có thể tham gia trong dự án này bằng cách truy nhập trang web http://darwintunes.org/.

(laodong.com.vn)

Viết phản hồi
Họ tên
(*)
Email
(*)
Tiêu đề
Điện thoại
Nội dung
Mã số an toàn
Nếu không thấy mã số hãy nhấn vào Cấp lại mã số để lấy mã mới

AlbumCD Thư viện ảnh Lời ca khúc Nhạc Online Diễn đàn GDX