Âm nhạc dân gian
Trăm năm để một tấm lòng...”
[19/07/2011 10:16:55]
Trăm năm để một tấm lòng...” 
					
					
					
[+] Click vào để xem hình lớn
Trăm năm để một tấm lòng...”
Nhà thơ, nghệ sĩ Hồng Oanh

Ngâm thơ dường như đã trở thành một khái niệm xa lạ với người trẻ Việt. Nhưng đến với không gian văn hóa dân gian của nghệ sĩ Hồng Oanh, nghe chị ngâm chỉ một câu Kiều thôi, cũng đã khiến nhiều người thay đổi…

Tri ân bằng… Kiều

“Nói ra thì nhiều người không tin, nhưng đến khi hoàn thành thì thực sự đã khiến mọi người bất ngờ” – Nghệ sĩ, nhà thơ Hồng Oanh chia sẻ khi được hỏi về “đứa con tinh thần” mới của mình. Đó là tuyển tập 12 CD ngâm thơ - tác phẩm Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du.

Nhiều người bất ngờ bởi thật khó có thể lí giải được tại sao một người lại có thể ngâm hết cả một cuốn truyện Kiều dài đến thế! Và ngâm thơ cũng không dễ chút nào, sự phổ biến của loại hình văn hóa này lại càng hạn hẹp. Vậy thì vì cớ gì, người nghệ sĩ ấy lại làm được điều “không bình thường” ấy và thậm chí đã cuốn hút rất nhiều người trẻ. Tất cả những điều ấy khiến tôi tò mò, và muốn được gặp, được nghe từ chính chị những lời ca điệu hát đã “thu phục” mọi người.

Và tôi đã nghe chị tâm sự về nhân tình thế thái, nghe chị giãi bày, nghe chị ngâm thơ. Một buổi sáng như gói trọn cả bao năm chị dành tình yêu cho văn hóa dân gian, nuôi dưỡng và phát triển, lan tỏa nó trong cuộc sống hàng ngày.

Khi chị ngâm thơ, tôi cảm giác như đang thấy mình đứng trước một không gian văn hóa đậm đặc của người Việt, chất dân dã và hồn dân tộc gửi gắm trong mỗi lần nhả chữ. Giống như một cây khô trong cơn khát, được chị tưới mát và nuôi dưỡng cả tâm hồn đang dần héo úa…

Cũng là một câu “Trăm năm trong cõi người ta/ Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau”, vậy mà bằng những làn điệu khác nhau, nó đã tạo được những hiệu ứng tình cảm khác nhau rất đặc biệt. Nói về điều này, nghệ sĩ Hồng Oanh cho biết, khi đi sâu tìm hiểu về văn hóa dân gian, giải mã những lời nhắn gửi của người xưa, chị nhận ra rằng văn hóa dân gian là cuộc sống và đặc biệt, trong Truyện Kiều của Nguyễn Du có những điều rất hợp lý, không chỉ trong xã hội cũ, mà ngay cả bây giờ cũng vậy. Chị cũng thắc mắc rằng tại sao văn hóa của mình hay thế, đẹp thế nhưng số người biết đến lại không nhiều. Tại sao mình không truyền lại cho nhau để cùng gìn giữ… Bằng tình yêu của mình và luôn canh cánh bên lòng là mong muốn sẻ chia, làm cầu nối văn hóa cho thế hệ mai sau, chị đã dành trọn tâm sức của mình thực hiện những đêm hát thơ, ngâm thơ, truyền tâm huyết của mình cho thế hệ đi sau hiểu và trân trọng những gì của ông cha ta để lại.

Chị cũng nhận ra rằng, nếu chỉ ngâm thơ đơn thuần thì không hấp dẫn và dễ tiếp nhận bằng cách bổ sung và làm mới việc ngâm thơ bằng những làn điệu dân ca. Vậy là khi nghe chị ngâm thơ, người ta thấy được hơi thở của văn hóa dân gian, đặc biệt là dân ca hò vè của Nghệ Tĩnh trong đó. Điệu “Giận mà thương” cho người nghe cảm giác ngọt ngào, chắt chiu, sâu nặng. Điệu “ai” của Nghệ Tĩnh khiến người nghe xúc động muốn trào nước mắt, đó là nỗi buồn thăm thẳm, bi ai…Nghe chị ngâm thơ, người ta thấy được tận thẳm của sông, tận đỉnh của núi chứa đựng trong từng lời ca, đó là những lời như rút từ trong lòng mình, lấy máu thịt của mình ra mà hát…

Hơn một tháng trời miệt mài trong phòng thu, chị đã hoàn thành trọn vẹn tác phẩm ngâm Truyện Kiều bằng 8 làn điệu khác nhau của dân ca Nghệ Tĩnh. Đây là món quà chị dành tặng quê hương, tri ân đồng ruộng, người nông dân và các bậc tiền bối, đặc biệt là đại thi hào Nguyễn Du đã làm nên kiệt tác Truyện Kiều.

Người nặng nợ với cả cánh đồng…

Sinh ra trong một gia đình nhà Nho nghèo của Nghệ An, khi mới 5 tuổi, Hồng Oanh nghe mẹ, nghe hàng xóm hát ru, chị đã mê mải đứng nghe và thuộc lòng từng câu chữ. Rồi khi ra đồng, nghe các chú hát vang trên đường cày, chị thắc mắc sao lại hát ở ngoài đồng? Rồi chị hiểu rằng chỉ một củ sắn, củ khoai thôi nhưng nếu không hát thì người nông dân không còn niềm say mê làm việc nữa, con trâu cũng ngại bước đi. Và chị hiểu, thậm chí cỏ cây còn có tâm hồn, huống hồ là con trâu đang cày ngoài ruộng… Cứ thế, chị lớn lên, giải mã từng bí mật của cuộc sống…Càng gắn bó với cánh đồng, chị càng thấm thía khi đi xa quê, thấy những lời hát đó quý giá biết bao nhiêu.

Và tình yêu quê nhà, mong muốn “trả nợ” cánh đồng cũng lớn lên từ đó. Chị nói rằng, đồng ruộng đã cho chúng ta một kho tàng văn hóa dân gian rất lớn. Nếu không biết, không được học thì thôi, nhưng đã biết đến những điều đó thì dù thế nào cũng phải làm – truyền đạt lại những làn điệu dân ca bằng lời cho lớp trẻ. Chỉ có bằng cách ấy, người trẻ mới có thể tận thấy và hiểu được từng làn điệu hò vè, ca, ví quê hương của mình cụ thể như thế nào. Khi thực hiện CD ngâm thơ Truyện Kiều, nhiều người đã cản. Chị bảo, dù có phải đi vay nợ chị cũng làm. Với chị, đó là một nghĩa cử đền đáp người nông dân, bởi họ là những người sáng tạo nên văn hóa, vì trân trọng những gì người nông dân đã làm ra cho đời sống văn hóa dân gian… Chị không thể có tiền cho họ, nhưng có thể cho họ nụ cười, chỉ vậy thôi nhưng cũng là niềm hạnh phúc lớn của chị.

“Mỗi người yêu quê hương một cách” – chị nói vậy. Đồng ruộng cho chị tình yêu rất lớn đối với văn hóa dân gian và mong muốn của chị là được trở về với đồng ruộng để trả lại cho đồng ruộng những gì chị đã góp nhặt được, những điều mà không phải mẹ cha hay trường lớp nào dạy được…

Nhà thơ, nghệ sĩ Hồng Oanh hiện là Phó giám đốc “Trung tâm Phát triển giao lưu văn hóa – khoa học và giáo dục” thuộc Hội Khoa học tâm lý giáo dục Việt Nam.

Tháng 5/2010 chị bắt đầu thực hiện CD ngâm thơ Truyện Kiều với tên gọi “Trăm năm để một tấm lòng”. Đây là một ý tưởng lớn với việc ngâm trọn vẹn tác phẩm Truyện Kiều, gồm 12 CD.


Hồng Oanh bên Trần Văn Khê

GS. Trần Văn Khê: Tôi cảm nhận rằng trong giới ngâm thơ của Việt Nam, chưa nghe một giọng ngâm nào hồn nhiên, đậm chất dân gian như Hồng Oanh. Tôi thực sự xúc động hơn cả là đã gặp được Hồng Oanh, một người có thể đưa sức tài và tâm hồn để chuyển nghệ thuật dân tộc Việt Nam sâu vào lòng lớp trẻ Việt và lan rộng khắp năm châu.

Bạn Trâm Anh (Hoa kiều tại TP. HCM): Là người trẻ nhưng khi nghe cô Hồng Oanh nói chuyện và ngâm thơ, tôi cũng đã cảm thấy yêu quê hương Việt Nam rất nhiều.

Chị Thủy (Khoa Vật lý trị liệu, bệnh viện Điều dưỡng Q.8. TP.HCM): Tôi không biết nói gì hơn là cảm ơn cô rất nhiều. Thực sự trước đây tôi không hề thích thơ ca, vậy nhưng khi được tiếp xúc, được nghe những gì cô hát và ngâm thơ, cô đã cho tôi hiểu nhiều hơn về kiến thức văn hóa dân tộc. Được nghe cô ngâm thơ, tôi thực sự thấy tâm hồn thanh thản và yêu thương mọi người, yêu đất nước mình hơn…


Theo Hải Lưu (ANVN 10-11)

Viết phản hồi
Họ tên
(*)
Email
(*)
Tiêu đề
Điện thoại
Nội dung
Mã số an toàn
Nếu không thấy mã số hãy nhấn vào Cấp lại mã số để lấy mã mới

AlbumCD Thư viện ảnh Lời ca khúc Nhạc Online Diễn đàn GDX